touchbase

Sinds mei 2026 doet één coördinatiepunt in Friesland de triage voor de avond-, nacht- en weekendzorg van zeven zorgorganisaties. Dit artikel beschrijft hoe dat werkt, waarom de nacht zich leent voor regionale samenwerking en welke informatie over een cliënt daarvoor beschikbaar moet zijn.

Sinds 11 mei 2026 belt een zorgmedewerker in Friesland die 's avonds, 's nachts of in het weekend hulp nodig heeft bij een cliënt nog maar één nummer. Een triagist beoordeelt de vraag en beslist of er een verpleegkundige of een arts naar het adres gaat (Skipr, 2026). Eind oktober ondersteunen de triagisten van het Coördinatiepunt Ouderenzorg Friesland zo de avond-, nacht- en weekendzorg van zeven zorgorganisaties (ActiZ, 2026). Dit artikel beschrijft hoe dat werkt en wat een regionale nachtdienst vraagt van de informatie over een cliënt.

Wat er in Friesland is veranderd

De avond, nacht en weekend heten in de zorg de ANW-uren. In die uren is het aantal professionals klein en het werkgebied groot. Tot mei 2026 regelde iedere Friese ouderenzorgorganisatie die uren voor haar eigen cliënten, met eigen bereikbaarheidsdiensten en eigen afspraken met huisartsen.

De vijf grootste ouderenzorgorganisaties van de provincie hebben dat samen anders ingericht. Het Coördinatiepunt Ouderenzorg Friesland, dat overdag al bestond als verwijspunt voor huisartsen, kreeg een ANW-tak. Vragen die eerder via meerdere lijnen liepen, komen nu op één plek binnen. Een triagist beoordeelt elke vraag, adviseert de zorgmedewerker ter plekke en beslist of er een verpleegkundige of een arts moet komen. De inzet wordt voor de hele provincie geregeld, zodat de dichtstbijzijnde professional rijdt. Drie thuiszorgorganisaties die de nachtzorg in de regio verzorgen leveren 's nachts mobiele teams voor acute hulp (Alliade, 2026).

Het coördinatiepunt zit in het triagecentrum van de huisartsenspoedzorg in Heerenveen. Professionals uit de ouderenzorg en de huisartsenspoedzorg werken daar in de nacht naast elkaar, zodat zij sneller kunnen schakelen en een cliënt sneller bij passende zorg terechtkomt (Skipr, 2026). De voorzitter van de stuurgroep noemde als reden dat de druk op deze zorg al jaren toeneemt door vergrijzing en complexere zorgvragen.

In een podcast van ActiZ vertellen een triagist en de regionale programmamanager over de invoering. De pagina bij de podcast noemt drie onderwerpen die daarbij speelden. Hoe organiseer je de samenwerking tussen organisaties die elk hun eigen werkwijze hebben? Welke informatie heeft de triagist nodig om een goed besluit te nemen? En hoe deel je gegevens over een cliënt veilig tussen organisaties? (ActiZ, 2026)

Waarom juist de nacht zich leent voor samenwerking

Regionale samenwerking in de nacht is niet nieuw. In 2019 spraken Zorgverzekeraars Nederland, ActiZ, Zorgthuisnl en V&VN af dat alle regio's afspraken zouden maken over acute verpleegkundige zorg in de nacht. Begin 2020 hadden 39 van de 50 huisartsenregio's zulke afspraken. De aanleiding was praktisch. Eerder reden 's nachts vaak meerdere aanbieders door dezelfde wijk (Zorgverzekeraars Nederland via Skipr, 2020).

Sinds die tijd is de zorgvraag thuis gegroeid. Het aantal 65-plussers dat langdurige zorg thuis krijgt, steeg van 34.000 in 2018 naar 78.000 in 2024 (RIVM, 2026). Dat zijn mensen met een zorgvraag die eerder bij een verpleeghuisopname hoorde, nu achter een eigen voordeur. Zij hebben 's nachts dezelfde zorgvraag als overdag, terwijl er 's nachts veel minder professionals beschikbaar zijn dan overdag.

V&VN zette in oktober 2026 in de nieuwe visie op wijkverpleging twee punten die hier direct aan raken. Het eerste is meer aandacht voor preventie en vroegsignalering. Het tweede is wijkverpleging als een samenhangend geheel, ongeacht hoe de zorg wordt betaald (V&VN, 2026). Een regionale nachtdienst is een vorm van die samenhang.

Wat een gedeelde nachtdienst vraagt van informatie

De grootste verandering van een regionaal coördinatiepunt is wie er opneemt. Overdag kent het wijkteam de cliënt. Het weet dat meneer meestal om zes uur opstaat en dat mevrouw 's nachts twee keer naar het toilet gaat. De triagist in Heerenveen kent de cliënt niet. De triagist beslist op basis van wat de zorgmedewerker of de mantelzorger op dat moment vertelt.

Dat maakt drie soorten informatie belangrijk. Ten eerste de afspraken rond de cliënt, zoals wie de eerste contactpersoon is en wat er is afgesproken over insturen naar het ziekenhuis. Ten tweede de actuele situatie, dus wat er nu aan de hand is. Ten derde het gewone patroon van deze cliënt. Juist dat derde punt staat zelden ergens opgeschreven, terwijl het bepaalt of een situatie afwijkend is. Een cliënt die elke nacht drie keer opstaat is iets anders dan een cliënt die dat zelden doet.

Het gewone patroon vastleggen

Het gewone patroon van een cliënt zit nu vooral in de hoofden van de collega's die overdag langskomen. Zij merken dat iemand onrustiger is dan vorige week of juist stiller. In een nachtdienst per organisatie komt die kennis soms nog mee via een collega die de cliënt kent. In een regionale dienst komt die kennis alleen mee als die is vastgelegd.

Vastleggen kan op papier, in het zorgdossier of met technologie. Leefpatroonmonitoring is de verzamelnaam voor technologie die zonder camera registreert hoe iemand thuis leeft: wanneer iemand opstaat, hoe lang de nacht duurt en hoe vaak iemand 's nachts uit bed komt. Dat levert een referentie op. Als de triagist om drie uur 's nachts een melding krijgt, kan het team zien of deze nacht anders is dan de nachten ervoor.

Wat je morgen kunt doen

Een regionale nachtdienst inrichten duurt maanden. Drie dingen kun je deze week in gang zetten.

Breng per cliënt in kaart wat de nachtdienst nu over hem of haar weet. Vaak zijn dat alleen de contactgegevens en de medicatie. Voeg toe wat een gewone nacht voor deze cliënt is.
Spreek met de huisartsenspoedzorg in jouw regio af welke informatie een triagist nodig heeft om zonder de eigen collega's een besluit te nemen. Friesland noemt dat als een van de drie invoeringsthema's.
Kies vijf cliënten die alleen wonen en bij wie de nacht onzeker is. Leg bij hen gedurende twee weken vast hoe de nacht verloopt en bespreek in het teamoverleg wat dat oplevert voor de overdracht.

Wie dit doet, merkt dat de nacht een eigen informatiebehoefte heeft. Het artikel De nacht als blinde vlek gaat dieper in op wat er 's nachts thuis gebeurt zonder dat iemand het ziet.

Zo past touchbase hierin

touchbase legt bij cliënten die alleen wonen het dag- en nachtritme vast met een sensor zonder camera en geeft het wijkteam een signaal als een nacht anders verloopt dan de nachten ervoor. Welke signalen naar wie gaan, stelt de organisatie zelf in. Meer over de werkwijze voor zorgorganisaties lees je op touchbase.nl/zakelijk.