Op 9 oktober 2026 presenteerde het kabinet een brede aanpak voor mantelzorgers: mantelzorgverlof, geld voor gemeenten om je af en toe te ontlasten en soepeler regels voor een mantelzorgwoning. Wat betekent dat als jij voor je vader of moeder zorgt, en wat kun je nu al doen?
Zorg jij voor je vader of moeder, naast je werk en je eigen gezin? Dan gaat het nieuws van 9 oktober over jou. Het kabinet stuurde die dag een brede aanpak voor mantelzorgers naar de Tweede Kamer: meer ruimte om te zorgen, zonder dat je er zelf aan onderdoor gaat. Dit is wat er in staat, in gewone taal, en wat je er nu al mee kunt.
Waarom het kabinet met plannen komt
Nederland telt volgens de Rijksoverheid 5,5 miljoen mantelzorgers. Dat zijn geen mensen met een speciaal diploma, maar dochters, zonen, partners en buren die boodschappen doen, meerijden naar het ziekenhuis, de administratie bijhouden en 's avonds nog even bellen. Veel van hen combineren dat met een baan. Het Sociaal en Cultureel Planbureau telde in 2026 2,7 miljoen Nederlanders die werk en mantelzorg combineren.
Het kabinet schrijft dat mantelzorg zwaar kan zijn en dat wie zorgt recht heeft op passende ondersteuning. Daarvoor is er nu een Mantelzorgagenda voor 2027 tot en met 2030, opgesteld met organisaties uit de zorg en de samenleving. Drie onderdelen raken jou direct.
1. Vrij nemen om te zorgen
Het eerste plan gaat over tijd. Het kabinet werkt scenario's uit voor mantelzorgverlof: vrij kunnen nemen om voor een naaste te zorgen. Hoeveel verlof dat wordt en vanaf wanneer, is nog niet bekend; de minister van Sociale Zaken informeert de Tweede Kamer daarover in de eerste helft van 2027.
Daarnaast wil het kabinet dat werkgevers en onderwijsinstellingen beter weten wat mantelzorg betekent, zodat ze maatwerk kunnen bieden. Denk aan flexibele werktijden of een ruimere deadline in een drukke zorgweek.
Wat je nu al kunt doen
Je hoeft niet op 2027 te wachten om het gesprek op je werk te voeren. Veel werkgevers weten niet dat een collega mantelzorger is. Vertel het, en vraag wat er binnen jullie regelingen al mogelijk is: zorgverlof bestaat nu ook al, en afspraken over thuiswerken of een verschoven begintijd zijn vaak sneller geregeld dan je denkt.
2. Af en toe iemand die het van je overneemt
Het tweede plan gaat over op adem komen. Als de zorg tijdelijk te zwaar wordt, helpt het als iemand anders het een dag of een nacht overneemt. Dat heet respijtzorg of logeerzorg: je ouder logeert een paar dagen ergens anders, of er komt iemand thuis zodat jij even weg kunt.
Gemeenten krijgen vanaf 2027 structureel 25 miljoen euro per jaar om die ondersteuning beter te organiseren, en het kabinet richt samen met de Vereniging van Nederlandse Gemeenten een team op dat gemeenten daarbij helpt. Wat jouw gemeente precies aanbiedt, verschilt van plaats tot plaats.
Wat je nu al kunt doen
Ook nu heeft elke gemeente een loket voor mantelzorgondersteuning, meestal via de Wmo. Bel of mail en vraag concreet naar respijtzorg, logeerzorg en een mantelzorgmakelaar. Je hoeft niet overbelast te zijn om die vraag te stellen; het is juist bedoeld om dat te voorkomen.
3. Dichterbij wonen zonder bij elkaar in te trekken
Het derde plan gaat over afstand. Het bouwen van een mantelzorgwoning, bijvoorbeeld in de tuin of naast het huis, wordt makkelijker. De regeling wordt bovendien uitgebreid naar familiewoningen: ook ouderen die nog geen zorg nodig hebben, kunnen dan dichter bij hun kinderen wonen, of andersom.
Dat is voor veel families een tussenweg. Je bent dichtbij als het nodig is, en iedereen houdt zijn eigen voordeur.
Wat je nu al kunt doen
Wil je hierover nadenken, kijk dan bij je gemeente wat er op dit moment al mag op jullie perceel. De regels verschillen per gemeente, en de uitbreiding naar familiewoningen moet nog worden uitgewerkt.
Wat er nog niet is
Eerlijk is eerlijk: veel moet nog worden uitgewerkt. Het verlof is een scenario, het geld voor gemeenten komt in 2027 en wat een gemeente daarmee doet, bepaalt de gemeente zelf. De richting is helder, de invulling volgt. De Tweede Kamer wordt de komende jaren regelmatig bijgepraat over de voortgang.
Eén vraag om vanavond te stellen
De plannen gaan over tijd, over even op adem komen en over afstand. Welke van die drie zou jou nu het meeste helpen? Stel die vraag aan jezelf, en stel hem ook aan je vader of moeder. Vaak blijkt dat wat jij als zorg ziet, voor je ouder vooral gezelschap is, en andersom. Dat gesprek maakt het makkelijker om hulp te vragen als het nodig is.
Tot slot
Tot de plannen er zijn, zorg je gewoon door. Wat dan helpt, is rust in je hoofd op de momenten dat je er niet bent: weten dat de nacht rustig was, zonder elke avond te bellen. Daar is touchbase voor gemaakt. Hoe dat werkt, lees je op touchbase.nl/hoe-het-werkt.
